Efekt Dunninga-Krugera

Im dłużej żyję, tym częściej zauważam jak bardzo prawdziwe są słowa Bertranda Russella, który zauważył:

to smutne, że głupcy są tak pewni siebie, a ludzie mądrzy, tak pełni wątpliwości.

Zjawisko to zostało opisane w psychologii jako efekt Dunninga-Krugera.

Polega ono na tym, że osoby niewykwalifikowane w jakiejś dziedzinie życia mają tendencję do przeceniania swoich umiejętności w tej dziedzinie, zaś osoby wykwalifikowane mają tendencję do zaniżania oceny swoich umiejętności.

głupota

 

Badacze Kruger i Dunning zwrócili uwagę na liczne wcześniejsze badania, które zdają się sugerować, że w przypadku zdolności tak różnorodnych jak obsługa pojazdów mechanicznych, gra w szachy czy tenisa „ignorancja częściej jest przyczyną pewności siebie, niż wiedza” (jak to ujął Charles Darwin).

Postawili oni hipotezę, że w przypadku zdolności, którą każdy może posiąść w większym lub mniejszym stopniu, osoby niekompetentne:

  • nie dostrzegają swojego niskiego poziomu zdolności,
  • nie potrafią prawidłowo ocenić poziomu zdolności u siebie,
  • nie potrafią prawidłowo ocenić poziomu zdolności u innych,
  • rozpoznają i uznają swój niski poziom zdolności dopiero po odpowiednim treningu danej umiejętności.

 

Zjawisko to można także zaobserwować w procesie kształcenia. Nowicjusze w danej dziedzinie mają wysoki poziom arogancji i i wiary w swoją nieomylność. Przy dokładniejsze analizie okazuje się, że najzwyczajniej brakuje im podstaw.